Ontslag op staande voet is de meest ingrijpende vorm van beëindiging van een arbeidsovereenkomst. De arbeidsovereenkomst eindigt onmiddellijk, zonder opzegtermijn en zonder toestemming van UWV of kantonrechter. Juist vanwege de verstrekkende gevolgen gelden hiervoor strenge wettelijke voorwaarden.

Wanneer is ontslag op staande voet mogelijk?

Een werkgever kan een werknemer alleen op staande voet ontslaan als sprake is van een dringende reden. Daarnaast moet aan twee formele vereisten zijn voldaan:

• Het ontslag moet onverwijld worden gegeven, zodra de dringende reden voldoende vaststaat.
• De dringende reden moet onverwijld en duidelijk aan de werknemer worden meegedeeld.

Een dringende reden is een gedraging of eigenschap van de werknemer waardoor redelijkerwijs niet van de werkgever kan worden verlangd de arbeidsovereenkomst voort te zetten (Zie artikel 7: 677 en 678 BW).

Voorbeelden van een dringende reden:

De wet noemt onder meer de volgende voorbeelden:

• Diefstal, verduistering, fraude of bedrog.
• Ernstige bedreiging, mishandeling of grove belediging van werkgever of collega’s.
• Het opzettelijk of roekeloos beschadigen van bedrijfseigendommen.
• Het openbaar maken van vertrouwelijke bedrijfsinformatie.
• Hardnekkige weigering om redelijke opdrachten van de werkgever op te volgen.
• Ernstige schending van verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst.
• Opzettelijk of roekeloos handelen waardoor de werknemer zijn werk niet meer kan uitvoeren.

Of een gedraging daadwerkelijk ontslag op staande voet rechtvaardigt, hangt altijd af van alle omstandigheden van het geval. Daarbij zijn onder meer de aard en ernst van de gedraging, de functie, de duur van het dienstverband, eventuele waarschuwingen, de persoonlijke omstandigheden en de gevolgen van het ontslag relevant.

Zorgvuldigheid is essentieel

Een werkgever doet er goed aan een zorgvuldig feitenonderzoek te verrichten voordat ontslag op staande voet wordt gegeven. De vereiste onverwijldheid betekent niet dat onderzoek onmogelijk is, maar wel dat de werkgever voortvarend moet handelen.

Praktische aandachtspunten zijn:

• Leg feiten, verklaringen en beschikbare bewijzen zorgvuldig vast.
• Hoor de werknemer zo mogelijk over de beschuldiging.
• Formuleer de ontslagreden volledig, concreet en ondubbelzinnig.
• Communiceer het ontslag direct schriftelijk, naast een eventuele mondelinge mededeling.
• Voeg niet achteraf nieuwe ontslagredenen toe als de oorspronkelijke reden onvoldoende blijkt.

Gevolgen bij een onterecht ontslag op staande voet

Als niet aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, kan de werknemer de kantonrechter verzoeken het ontslag te vernietigen of een billijke vergoeding toe te kennen. De werknemer kan daarnaast mogelijk aanspraak maken op loon, een transitievergoeding en schadevergoeding (Zie artikel 7: 681 BW).

Andersom kan de partij die door opzet of schuld een dringende reden veroorzaakt, schadeplichtig zijn. Bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd die niet tussentijds kan worden opgezegd, kan dit in beginsel leiden tot een vergoeding ter hoogte van het loon over de resterende looptijd van het contract (Zie artikel 7: 677 BW).

Ook de werknemer kan ontslag op staande voet nemen

Ook een werknemer kan de arbeidsovereenkomst per direct beëindigen wegens een dringende reden. Voorbeelden zijn:

• Het niet tijdig betalen van loon.
• Ernstige bedreiging, mishandeling of belediging door de werkgever.
• Ernstige schending van verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst.
• Ernstige risico’s voor leven, gezondheid, zedelijkheid of goede naam.
• Een onredelijke verplichting om voor een andere werkgever te werken.

Deze gronden volgen uit artikel 7: 679 BW.

Conclusie

Ontslag op staande voet is alleen passend bij ernstige situaties waarin voortzetting van het dienstverband direct niet meer van de werkgever of werknemer kan worden verwacht. Door de hoge eisen en grote financiële risico’s is een zorgvuldige beoordeling vooraf essentieel.

Hebt u vragen over een ontslag op staande voet? Neem dan vrijblijvend contact met mij op via: jansse@maasstadadvocatuur of bel mij via 06-13147501